Qoxu çox zərif materiyadır. İyləri hiss etmə bizim 5 hissimizdən yeganəsidir ki, beynin emosiyalar yaranan hissəsinə bağlıdır. Çox vaxt ətirlərin qoxusunu izah etmək üçün metaforalardan istifadə olunur. Məhz bu cür efemer anlayışların əsasında güclü parfüm sənayesi yaranıb.
Bəs ətirlər necə hazırlanır?
Parfüm kompozisiyalarının hazırlanması üçün bitki, heyvan və kimyəvi xammaldan əldə onunan 400-dən çox natural və sintetik qoxulu maddələrdən istifadə olunur. Kompozisiyaların tərkibində 15-dən 60-dək müxtəlif maddələr olur.
- Bitki mənşəli aromatik maddələr - bitki mənşəli aromatik maddələrin xammalı olaraq qoxuverici çiçək ləçəkləri, meyvələr, yarpaqlar və kötüklər istifadə olunur. Onlardan parfüm əsası olacaq efir yağlar əldə olunur.
- Heyvan mənşəli aromatik maddələr - ənbər, müşk, kastoreum, tsibetin (sivetta) digər komponentlərdən daha bahadır, lakin məhz onların əlavə olunub olunmaması ətrin keyfiyyətini təyin edir.
- Sintetik aromatik maddələr - bitki mənşəli maddələrdən kimyəvi yolla sintetik qoxulu maddələr hazırlanır və elə bu dünyada analoqu olmayan qoxuları və ətirləri yaratmağa imkan yaradır.
Yüksək temperatur təsiriylə məhsulların qoxulu maddələrinin çıxardılması mümkün olmadığı halda distilə üsulu tətbiq edilir. Bu zaman çiçək, ot və kötüklər qaynayan suyun içinə daxil edilir. Qoxulu buxar xüsusi boru ilə soyuducuya yönəlir və burada qoxulu essensiya kondensasiya olur. Nəticədə aromatik yağ alınır.
Bəzi insanlar düşünür ki, yaxşı ətirdə yağ tərkibi olmamalıdır, lakin bu anlayış tamamilə səhvdir. Bilmək vacibdir ki, bütün ətirlər aromatik maddə tərkibli yağlardan hazırlanır. Məsələ ondadır ki, müxtəlif güllər, ot və digər məhsulların qoxuverici ekstraktlarını yağdan başqa hansısa digər maddəyə çevirmək mümkün deyildir.
İstənilən ətir kölgə, sərin, düz günəş işıqlarının düşmədiyi yerdə saxlanılmalıdır. Ətrin qapağı bərk bağlanmış saxlanılmalıdır. Parfümlərin saxlanılma müddəti 2-3 il təşkil edir. Ətrin rənginin dəyişməsi, çöküntülərin əmələ gəlməsi parfümün xarab olması deməkdir.